“ကျောက်မျောက်ပေါက်” မကြောက်လန့်ဘဲ စိတ်ချရစေမယ့်နည်းလမ်းများကို သိရှိနားလည်ပြီး သင့်ကိုယ်သင် ကာကွယ်နည်းကို သတိထားပါ

2022 ခုနှစ်တွင် အာဖရိကတိုက်ပြင်ပ၌ monkeypox ပေါက်ကွဲဖြစ်ပွားမှုကို 2022 ခုနှစ် မေလ 7 ရက်နေ့တွင် United Kingdom တွင် ပထမဆုံး အစီရင်ခံခဲ့ပြီး၊ World Health Organization က 2022 ခုနှစ် ဇူလိုင် 23 ရက်နေ့မှစ၍ Public Health Emergency of International Concern (PHEIC) အဖြစ် ကြေညာထားသည်။

Monkeypox Situation

ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် အတည်ပြုလူနာ 20,000 ကျော်ပါဝင်သော ကပ်ရောဂါဖြစ်ပွားမှုရှိပြီး နိုင်ငံ 79 နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိထားသည် (U.S. Centers for Disease Control and Prevention ၏ 2022 ခုနှစ် ဇူလိုင် 29 ရက်နေ့အထိ အချက်အလက်များ)။ လူနာအများစုမှာ ဥရောပနိုင်ငံများတွင် ရှိပြီး ဘရာဇီးနှင့် စပိန်နိုင်ငံတို့မှ သေဆုံးမှုများ အစီရင်ခံထားသည်။

ထိုင်းနိုင်ငံရှိ Monkeypox Situation

2022 ခုနှစ် မေလတွင် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ လေဆိပ်များတွင် layover ဖြတ်၍ ဩစတြေးလျသို့ ဆက်လက်သွားခဲ့သည့် လေကြောင်းခရီးသွား infected individuals များအကြောင်း အစီရင်ခံမှုများ ရှိခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်း 2022 ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် Phuket ပြည်နယ်၌ နီဂျီးရီးယားနိုင်ငံသား infected person တစ်ဦးကို တွေ့ရှိခဲ့ပြီး ထိုသူသည် နောက်ပိုင်းတွင် ထိုင်းနိုင်ငံမှ ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။ မကြာသေးမီက 2022 ခုနှစ် ဇူလိုင် 28 ရက်နေ့တွင် ပထမဆုံး ထိုင်း monkeypox case ကို အစီရင်ခံခဲ့ပြီး ၎င်းမှာ men who have sex with men ဖြစ်သော အမျိုးသားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ Contact tracing ပြုလုပ်ရာတွင် ထပ်မံဖြစ်စဉ်များ မတွေ့ရှိရပါ။

Monkeypox သည် မည်သို့ ကူးစက်သနည်း?

အဓိကကူးစက်နည်းလမ်းမှာ infected person ၏ blisters သို့မဟုတ် pustules များနှင့် ထိတွေ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အန္တရာယ်ရှိသူများတွင် ပေါက်ကွဲဖြစ်ပွားရာဒေသများသို့ ခရီးသွားခဲ့သူများနှင့် close contact ရှိသူများ၊ ထို့အပြင် infected person နှင့် sexual contact ရှိသူများ ပါဝင်သည်။ ဤရောဂါသည် COVID-19 ကဲ့သို့ body fluids နှင့် respiratory droplets များမှတစ်ဆင့်လည်း ကူးစက်နိုင်သော်လည်း ဤနည်းလမ်းဖြင့် ကူးစက်နိုင်ခြေသည် COVID-19 ထက် အလွန်နည်းပါးသည်။

Monkeypox ၏ လက္ခဏာများ

လက္ခဏာများတွင် ဖျားနာခြင်း၊ လည်ချောင်းနာခြင်း၊ ကြွက်သားကိုက်ခဲခြင်း၊ lymph nodes များ ဖောင်းရောင်ခြင်းနှင့် နီစက်များ ပေါ်လာပြီး နောက်ပိုင်းတွင် blisters နှင့် pustules များအဖြစ် ပြောင်းလဲလာခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ဤ lesions များသည် မျက်နှာ သို့မဟုတ် ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းများတွင် ပေါ်နိုင်သည်။ infected individuals ၏ 30% ခန့်တွင် genital area တွင် lesions များနှင့်အတူ groin ရှိ lymph nodes များ ဖောင်းရောင်ခြင်းကို တွေ့ရပြီး ၎င်းသည် infected person နှင့် sexual contact ရှိခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ lesion အရေအတွက်သည် chickenpox ထက် ပိုနည်းသည်။

ကုသမှု

ကျန်းမာသူများသည် ဤရောဂါမှ ကိုယ်တိုင်ပြန်လည်သက်သာနိုင်သည်။ ပြင်းထန်သော ဖြစ်စဉ်များသည် အခြား underlying conditions ရှိသူများတွင် မကြာခဏ တွေ့ရသည်။ ဤရောဂါကို ကုသနိုင်သော antiviral medications များ ရှိသော်လည်း ပြင်းထန်သော ဖြစ်စဉ်များတွင်သာ အသုံးပြုသည်။
smallpox vaccine သည် monkeypox ကို ကာကွယ်ရာတွင် 85% ခန့် ထိရောက်သည်။ နှစ် 40 ကျော် အသုံးမပြုခဲ့သော ဤ vaccine ကို ယခုအခါ ပြန်လည်ထုတ်လုပ်ပြီး နိုင်ငံအချို့တွင် ထိုးနှံပေးနေသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် လက်ရှိအချိန်၌ ဤ vaccine အသုံးပြုရန် အကြံပြုချက် မရှိသေးပါ။

အနှစ်ချုပ်

ရောဂါကူးစက်မှုကို ကာကွယ်ရန် အခြေအနေကို စောင့်ကြည့်ခြင်းသည် အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းဖြစ်သည်။ ဤရောဂါသည် COVID-19 ထက် ပိုမပြင်းထန်ဘဲ ကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုလည်း ပိုမလွယ်ကူသောကြောင့် စိုးရိမ်ထိတ်လန့်ရန် မလိုအပ်ပါ။ lesions များသည် chickenpox နှင့် herpes ၏ lesions များနှင့် ဆင်တူသည်။ confirmatory testing ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် ပျံ့နှံ့မှုမရှိစေရန် isolation လုပ်ခြင်းတို့သည် အရေးကြီးသည်။ infection သံသယရှိပါက အခြားသူများနှင့် ခွဲနေ၍ အတည်ပြုရန် ဆရာဝန်ကို ချက်ချင်း တွေ့ဆုံပါ။

 

 

Reference :

Phyathai Nawamin International Hospital "Monkeypox" မထိတ်လန့်ပါနှင့်၊ သို့သော် သတိပြု၍ ကိုယ်ကိုယ်တိုင် ကာကွယ်နည်းကို နားလည်ထားပါ

ArokaGO Providers Phyathai Nawamin International Hospital